Galerija Novembar sa zadovoljstvom predstavlja Kad nestane tlo… – prvu samostalnu izložbu Ivane Bašić u Beogradu. Od odlaska u Njujork 2010. godine, umetnički rad Ivane Bašić, jedinstven u pogledu pristupa figuraciji, materijalu i složenim procesima koje koristi u svojoj produkciji, stekao je međunarodno priznanje od strane najprominentnijih kustosa i institucija savremene umetnosti.
Počevši od projekta SOMA, prvi put prikazanog u okviru izložbe Dreamlands (koju je priredila kustos Krisi Iles u Vitni muzeju američke umetnosti u Njujorku), koji je potom otkupljen i uvršten u stalnu kolekciju ovog muzeja, pa do najnovijeg rada Belay My Light, the Ground Is Gone (naručen od strane renomiranog kustosa Nikole Burioa za izložbu Crash Test: Molecular Revolution u Centru savremene umetnosti – La Panacee u Monpeljeu), predstavljena izložba pruža uvid u mnoštvo nivoa u kojima, kroz svoju praksu, Ivana Bašić ispituje stanja i ograničenja materije, njenu temporalnost, plastičnost i kapacitet postojanja.
Materija se, u skulpturalnim formama Ivane Bašić, kreće od tečnog voska do najtvrđeg metala, od kamena do njegovih najsitnijih čestica. Selekcija radova na izložbi prati njeno ispitivanje iskustvenih i atmosferičnih apekata tela, koja balansiraju u graničnim stanjima između iščekivanja i opstajanja. Bašić otelotvoruje figure čija unutrašnja sila pokušava da se oslobodi, i u procesu potvrđuje njihove krhke i prazne forme koje su i isto vreme tela i skučeni prostori bivanja. Vajane u glini, modelirane u silikonu i odlivanje u vosku, sa kožom i povredama oslikanim uljanom bojom, ove skulpture se uzdižu kroz dah – zarobljen u staklu, i/ili čelične proteze kao potpora slabom telu.
Centralni rad Belay My Light, the Ground Is Gone razvijen je iz studije čestice prašine kao najsitnijeg elementa materijalnog sveta, u kojoj je ceo svet anonimno sadržan, imajući u vidu da je poreklo svake pojedinačne čestice nepoznato. Isto tako, transformacija tela u prah čini ga njegovom inicijalnom supstancom, sugerišući da je nepojmljiva priroda univerzuma uslovljena nepoznatom prirodom tela i njegovom anonimnom legurom. Posmatrajući materijalni sinhronicitet između kamena i materije post mortem, Bašić ukazuje na večni ciklus tela pod pritiskom, koje prela zi iz stanja postojanja i pozornosti u kompaktnost i gustinu, potom u čvrstu supstancu i kamen, i na samom kraju se razgrađuje i rasipa u anonimnu ginu materiju.
Prikazanoj skulpturi nedostaje njena srž, na šta upučuje praznina u njenom stomaku. Njena srž je kamen koji drži u krilu, milujući ga nežno vrhom glave. Istovremena osećanja nežnosti i tuge koje figura izaziva ukazuju na stanje kroz koje prolazi, proces prihvatanja da je ovaj kamen neizbežna budućnost, jer je nezaustavljivi proces pretvaranja njenog tela u čvrstu supstancu, a potom u prah, već u toku. Dok čelične proteze pružaju potporu slabim nogama koje se slamaju pod težinom kamena i istine koju on nosi, stakleni sud na podu predstavlja pluća i prikazuje spori prelazak daha u prašinu svakim uzdahom.
Prolazeći kroz galerijski prostor, posetioci mogu da osete dah umetnice u njihovim licima, zarobljen, šušten i lagano ugašen u zgužvanim staklenim sudovima na zidovima koji su deo neprekidnog, doživotnog dela nazvanog Breath Seeps through Her Tightly Closed Mouth (Dah sipi kroz njena stisnuta usta).
Skulptura Stay Inside or Perish (Ostani unutra ili nestani) u sebi krije silu koja pokušava da se oslobodi. Kao u baletskom pokretu, figura graciozno povijena u luk u neprestanom je pokušaju da ustane ali ipak pada pod sopstvenom težinom, na krhkim nogama suviše slabim da je drže. Blage modrice na površini skulpture znak su uzaludnih pokušaja napuštanja tela – neuspešnih napora da se iz njega pobegne, pri čemu udarci o barijeru kože ostavljaju pomodrele tragove, na šta aludira sam naslov Stay Inside or Perish – ne postoji spolja u koje bi se moglo pobeći.
Rad SOMA, u zadnjoj prostoriji, deo je šireg projekta u kome je umetnica stvorila digitalno avatar-telo napravljeno od skeniranih delova sopstvene kože i tela, a zatim ga postavlja na onlajn prodaju, bez ograničenja upotrebe. Ovaj video rad je preformans tog digitalnog tela koji stoji u suprotnosti sa skulpturalnim radovima na izložbi i ograničenjima materijalnosti koje oni proučavaju, jer nasuprot njima figura u videu pruža viziju bezgraničnog, beskrajnog, večnog tela koje nastavlja da postoji uprkos materiji.
Specifičnost pristupa materijalima Ivane Bašić ogleda se i u tome da ona u svom radu modeluje i imenuje kako taktilne tako i netaktilne supstance. Pored elemenata kao što su vosak, staklo, silikon, nerđajući čelik, alabaster i uljana boja, njen proces vajanja i lista materijala uključuje i elemente kao što su dah, težina, pritisak, stezna sila i ukočenost. Iako nematerijalne, ove supstance su prisutne i osetne u telima koja kao da dišu, ostavljajući za sobom prašinu kao talog večnog procesa u njima, nalik izlučevinama koje su talog životnih procesa.
Na tankoj liniji između života i smrti skulturalne forme Ivane Bašić otelotvoruju ciklične stadijume postojanja, bivanja, gašenja i nestajanja, dok sinhrono testiraju granice „ljudske minimalnosti“ ispitujući ideju „celosti“.
U očima gledaoca, njeni radovi istovremeno izazivaju osećanja mučnine i lepore koji neizbežno proističu iz bola i krhkosti telesnog postojanja. Kroz svoju praksu Bašić pretvara kompleksne uslove korporealnosti i spekuliše o scenarijima izvan smrti i singularnosti.
